2023 · పేపర్ II · 10 మార్కులు

'కరువు'ను నిర్వచించండి. దాని వివిధ రకాలు ఏమిటి? భారతదేశంలో కరువు పీడిత ప్రాంతాలపై ఒక వ్యాఖ్యను జోడించండి.

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

లోపభూయిష్ట లేదా అస్థిర వర్షపాతం వల్ల ఏర్పడే దీర్ఘకాల నీటి కొరతే కరువు; ఇది వాతావరణ, జలసంబంధ, వ్యవసాయ, సామాజిక-ఆర్థిక రకాలుగా వర్గీకరించబడుతుంది, పశ్చిమ Rajasthan మరియు Kachchh నుంచి రాయలసీమ వంటి దక్షిణ వర్షచ్ఛాయా ప్రాంతాల వరకు దేశంలో సుమారు 30% కరువు పీడితం. సాధారణం కంటే 75% కంటే తక్కువ వర్షపాతాన్ని IMD కరువుగా నిర్వచిస్తుంది.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
వర్షాభావం అనేది దీర్ఘకాలిక నీటి కొరతతో గుర్తించబడే ఒక కీలక వాతావరణ అసాధారణత, ఇది తక్కువ లేదా అస్థిర వర్షపాతం కారణంగా ఏర్పడుతుంది, ఇది భారతదేశ వ్యవసాయం, నీటి వనరులు మరియు జీవనోపాధులపై తీవ్రమైన ప్రభావాన్ని చూపుతుంది. భారతదేశం దక్షిణ పశ్చిమ రుతుపవనాలపై ఆధారపడి ఉండటంతో, వర్షాభావం ఆహార భద్రత మరియు ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని, ముఖ్యంగా వర్షాధార ప్రాంతాలలో, ప్రమాదంలో పడేస్తుంది.
సంస్థాగత వ్యవస్థ మరియు నిర్వచనాలు
•

IMD నిర్వచనం మరియు వర్గీకరణ

IMD వర్షాభావాన్ని సాధారణ వర్షపాతం 75% కంటే తక్కువగా, తీవ్రమైన వర్షాభావాన్ని 50% కంటే తక్కువగా నిర్వచిస్తుంది. ఇది వర్షాభావాన్ని వాతావరణ (వర్షపాతం లోపం), జలవనరుల (పరిమాణం మరియు భూగర్భజలాల తగ్గింపు), వ్యవసాయ (మట్టిలో తేమ లోపం), మరియు సామాజిక ఆర్థిక (జీవనోపాధులపై ప్రభావం) రకాలుగా వర్గీకరిస్తుంది, వర్షాభావం యొక్క బహుముఖ స్వభావాన్ని హైలైట్ చేస్తుంది.

అమలు సవాళ్లు మరియు ప్రభావం
•

ముందస్తు హెచ్చరిక మరియు సమాజ చర్య

IMD యొక్క సంరక్షణాత్మక వర్షపాతం లోపం అంచనాలు తరచుగా సమయానుకూల జోక్యాలను ఆలస్యం చేస్తాయి, సహాయ చర్యలను సంక్లిష్టతరం చేస్తాయి. అయితే, మహారాష్ట్రలోని మరాఠ్వాడ వంటి ప్రాంతాలలో సమాజ ఆధారిత ముందస్తు హెచ్చరిక వ్యవస్థలు, వర్షాభావం సిద్ధత మరియు ప్రతిస్పందనలో స్థానిక పాల్గొనడం యొక్క ప్రభావవంతతను ప్రదర్శిస్తాయి.

•

వ్యవసాయ మరియు జల ప్రభావాలు

ఆంధ్రప్రదేశ్1లో, 2014-15 వర్షాభావం ఆహార ధాన్యాల ఉత్పత్తిని తగ్గించింది మరియు రైతుల అప్పులపాలవడం వంటి గ్రామీణ కష్టాలను పెంచింది. జలవనరుల వర్షాభావం నదులు ఎండిపోవడం మరియు భూగర్భజలాల స్థాయిలు పడిపోవడం కలిగిస్తుంది; తీర ప్రాంత జలకన్యలు ఉప్పుతనం చొరబడటానికి గురవుతాయి, నీటి లభ్యతను నిలుపుకోవడానికి శాస్త్రీయ జలకన్య నిర్వహణ అవసరం.

భారతదేశంలో వర్షాభావానికి గురయ్యే ప్రాంతాలు
•

భౌగోళిక వ్యాప్తి

భారతదేశంలో సుమారు 30% వర్షాభావానికి గురవుతుంది, ఇది ప్రతి సంవత్సరం 19% ప్రాంతాన్ని మరియు 12% జనాభాను ప్రభావితం చేస్తుంది. అత్యంత సున్నితమైన ప్రాంతాలలో పశ్చిమ రాజస్థాన్ (మరుస్తలి, జైసల్మేర్, బార్మెర్), గుజరాత్ యొక్క కచ్, మరియు కర్ణాటక మరియు తమిళనాడు వంటి దక్షిణ వర్షచాయా ప్రాంతాలు ఉన్నాయి, అక్కడ అస్థిర వర్షపాతం మరియు పేద నీరుపారుదల వర్షాభావ ప్రమాదాలను పెంచుతాయి.

ముగింపు
ప్రభావవంతమైన వర్షాభావ నిర్వహణకు సంస్థాగత వ్యవస్థలు, సమాజం పాల్గొనడం మరియు ప్రాంతం-నిర్దిష్ట వ్యూహాలను సమగ్రపరచడం అవసరం, శాస్త్రీయ పర్యవేక్షణ మరియు స్థిరమైన నీటి నిర్వహణ ద్వారా మద్దతు ఇవ్వబడుతుంది, వర్షాభావ ప్రభావాలను తగ్గించడానికి మరియు ప్రతిఘటనను పెంచడానికి.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: Types of Drought. Types of Drought. Diagram (tree): Types of Drought; Meteorological Drought; Rainfall deficiency below 75% of normal; Hydrological Drought; Agricultural Drought; Soil moisture deficit affecting crops; Socioeconomic Drought
Diagram: Types of Drought

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

పర్యావరణ భౌగోళికం7 questions

Asked in 3 of 8 sittings since 2008

2008
–
2011
–
2012
–
2016
–
2017
–
2020
2
2023
2
2025
3

All 7 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.

అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2023 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·