2023 · పేపర్ II · 10 మార్కులుతరచూ అడిగేది

భారతదేశంలో రైతు ఉద్యమానికి దారితీసిన కారకాలను వివరించండి మరియు భారతదేశంలో జాతీయ ఉద్యమంపై దాని ప్రభావాన్ని పరిశీలించండి.

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

అధిక వలస భూమి శిస్తు, వ్యవసాయ వాణిజ్యీకరణ, జమీందార్లు మరియు వడ్డీ వ్యాపారుల దోపిడీ వల్ల రైతు ఉద్యమాలు పుట్టాయి, Indigo Revolt (1859-60) దీనికి ఉదాహరణ. ఇవి గ్రామీణ ప్రజలను రాజకీయంగా చైతన్యపరచి, Champaran, Kheda, Kisan Sabhas ద్వారా జాతీయోద్యమాన్ని విస్తరించి, తర్వాత జమీందారీ రద్దుకు దారి వేశాయి.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
భారతదేశంలో రైతు ఉద్యమాలు వలస పాలనలోని దోపిడీ విధానాలు మరియు సామాజిక-ఆర్థిక కష్టాల కారణంగా ఉద్భవించాయి, జాతీయ స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో కీలక పాత్ర పోషించాయి. ఈ ఉద్యమాలు దోపిడీ భూస్వామ్య వ్యవస్థలు మరియు సామాజిక అన్యాయాలపై గ్రామీణ అసంతృప్తిని ప్రతిబింబించాయి, గ్రామీణ ప్రాంతాల రాజకీయీకరణకు తోడ్పడ్డాయి.
భారతదేశంలో రైతు ఉద్యమానికి దారితీసిన కారణాలు
•

దోపిడీ భూస్వామ్య వ్యవస్థలు

శాశ్వత వ్యవస్థ, రయత్వారి మరియు మహల్వారీ వంటి బ్రిటిష్ వ్యవస్థలు భారమైన పన్నులను విధించాయి, ఇది విస్తృతంగా రైతుల అప్పులపాలు మరియు పేదరికానికి దారితీసింది, ఇది ప్రతిఘటనకు దారితీసింది.

•

జమిందార్లు మరియు సాహుకారుల దోపిడీ

రైతులు అధిక అద్దెలు, అక్రమ లేవీలు మరియు బలవంతపు శ్రమ డిమాండ్లను ఎదుర్కొన్నారు, ఇది వలస పాలకుల మద్దతుతో భూస్వామ్య దోపిడీని వ్యతిరేకిస్తూ అవధ్‌లోని ఏక ఉద్యమం వంటి ఉద్యమాలలో కనిపించింది.

భారతదేశ జాతీయ ఉద్యమంపై రైతు ఉద్యమ ప్రభావం
•

జాతీయ స్వాతంత్ర్య పోరాటంతో సమీకరణ

గాంధీ మరియు సర్దార్ పటేల్ వంటి నాయకులు చంపారన్ మరియు ఖేడా సత్యాగ్రహాలలో రైతు కారణాలను మద్దతు ఇచ్చారు, ఆర్థిక అసంతృప్తులను రాజకీయ స్వేచ్ఛతో అనుసంధానించి, వలస వ్యతిరేక పోరాటాన్ని బలపరిచారు.

•

రాజకీయ చైతన్యం మరియు సామూహిక పాల్గొనడం

కిసాన్ సభల స్థాపన మరియు భారత జాతీయ కాంగ్రెస్‌తో వాటి అనుబంధం స్వాతంత్ర్య పోరాటం యొక్క గ్రామీణ స్థావరాన్ని విస్తరించింది, రైతులను సక్రియ రాజకీయ పాల్గొనడంలోకి తీసుకువచ్చింది.

•

వ్యవసాయ సంస్కరణల వారసత్వం

రైతు ఉద్యమాలు జమీందారీ వ్యవస్థ రద్దు వంటి స్వాతంత్ర్యం తరువాత సంస్కరణలకు పునాది వేసాయి, వ్యవసాయ అసమానతలను పరిష్కరించడంలో మరియు గ్రామీణ అధికారాన్ని వికేంద్రీకరించడంలో తోడ్పడ్డాయి.

ముందుకు దారి
•

గ్రామీణ రాజకీయ విద్యను బలోపేతం చేయడం

హక్కులు మరియు సామాజిక-రాజకీయ సందర్భాలపై అవగాహనను పెంచడం ద్వారా సమాచారం ఉన్న మరియు స్థిరమైన రైతు ఉద్యమాలను నిర్మించండి.

•

సమగ్ర వ్యవసాయ విధానాలను ప్రోత్సహించడం

రైతుల ఆర్థిక అసురక్షితతలను పరిష్కరించే మరియు దోపిడీని తగ్గించే సమగ్ర భూమి మరియు క్రెడిట్ సంస్కరణలను అమలు చేయండి.

ముగింపు
రైతు ఉద్యమాలు గ్రామీణ జనసామాన్యాన్ని రాజకీయీకరించడం మరియు వ్యవసాయ సంస్కరణలను ప్రభావితం చేయడం ద్వారా భారతదేశ జాతీయ ఉద్యమాన్ని గణనీయంగా ఆకారమిచ్చాయి, దేశం యొక్క సామాజిక-రాజకీయ దృశ్యంపై శాశ్వత ప్రభావాన్ని మిగిల్చాయి.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: Why peasants rose. Why peasants rose. Diagram (fishbone): Why peasants rose; Peasant movements; Heavy revenue demands; Forced indigo, cash crops; Zamindar, moneylender oppression; Handicraft decline, land pressure; Regional, tribal grievances
Diagram: Why peasants rose

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

భారత జాతీయవాదం మూడు దశలలో; స్వాతంత్ర్యం, విభజన మరియు తరువాత22 questions

Asked in 8 of 8 sittings since 2008

2008
3
2011
3
2012
3
2016
5
2017
2
2020
2
2023
2
2025
2

All 22 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.

అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2023 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·