2023 · పేపర్ II · 10 మార్కులు

శీతోష్ణస్థితి నియంత్రకాలు అనగానేమి? అవి భారతదేశ శీతోష్ణస్థితిని ఎలా ప్రభావితం చేస్తాయి?

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

వాతావరణాన్ని నిర్ణయించే కారకాలే శీతోష్ణస్థితి నియంత్రకాలు: అక్షాంశం, ఎత్తు మరియు భూస్వరూపం, పీడన మరియు పవన వ్యవస్థలు, సముద్రం నుంచి దూరం, సముద్ర ప్రవాహాలు; ఇవి కలిసి భారతదేశానికి ఉష్ణమండల నుంచి ఉపఉష్ణమండల రుతుపవన వాతావరణాన్ని ఇస్తాయి. నైరుతి రుతుపవనాలు దేశ వర్షపాతంలో సుమారు 70-80% అందిస్తాయి, హిమాలయాలు మధ్య ఆసియా చల్లని గాలులను అడ్డుకుంటాయి.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
భారతదేశ వాతావరణం అనేక వాతావరణ నియంత్రణల ఫలితంగా ఏర్పడుతుంది, ఇవి ఉష్ణోగ్రత, వర్షపాతం, ఆర్ద్రత మరియు ఋతుపరమైన మార్పులను ప్రభావితం చేస్తాయి, ఇవి పెరుగుతున్న వాతావరణ మార్పుల మధ్య వ్యవసాయం, నీటి నిర్వహణ మరియు విపత్తుల సిద్ధతకు కీలకమైనవి.
వాతావరణ నియంత్రణల గుర్తింపు మరియు వివరణ
•

అక్షాంశం మరియు సౌర వికిరణం

భూమధ్యరేఖ మరియు కర్కాటక రేఖ మధ్య భారతదేశ స్థానం ఉష్ణోగ్రత గ్రేడియెంట్‌ను కలిగిస్తుంది, ఇది దక్షిణంలో ఉష్ణమండల వాతావరణాలను మరియు ఉత్తరంలో ఉపఉష్ణమండల వాతావరణాలను ఉత్పత్తి చేస్తుంది. ఈ అక్షాంశ మార్పు దినపరిమాణం మరియు సౌర వికిరణ తీవ్రతను కూడా ప్రభావితం చేస్తుంది, ఋతుపరమైన ఉష్ణోగ్రత తేడాలను ఆకారంలోకి తెస్తుంది.

•

ఎత్తు మరియు భౌగోళిక లక్షణాలు

సగటు 6,000 మీటర్ల ఎత్తు కలిగిన హిమాలయాలు చల్లని మధ్య ఆసియా గాలులను అడ్డుకుంటాయి మరియు వర్షపాతం ప్రభావితం చేస్తాయి; తూర్పు మరియు పశ్చిమ కనుమలు ఆంధ్రప్రదేశ్‌ వంటి స్థానిక వాతావరణాలను ప్రభావితం చేసే ఒరోగ్రాఫిక్ వర్షపాతం కలిగిస్తాయి. ఈ భౌగోళిక లక్షణాలు సూక్ష్మ వాతావరణాలను సృష్టిస్తాయి మరియు నదుల నమూనాలను ప్రభావితం చేస్తాయి, ఉదాహరణకు డెక్కన్ పీఠభూమిలో వర్షపు నీడ ప్రభావం.

భారతదేశ వాతావరణంపై వాతావరణ నియంత్రణల ప్రభావం
•

పీడన మరియు గాలి వ్యవస్థలు

భూమి-మహాసముద్ర పీడన తేడాల ద్వారా నడిపించబడే మాన్సూన్ గాలులు 70-80% వర్షపాతాన్ని తెస్తాయి; ఈశాన్య మాన్సూన్ ఆంధ్రప్రదేశ్‌ వర్షపాతం సుమారు మూడవ వంతు సరఫరా చేస్తుంది, ఇది గోదావరి మరియు కృష్ణా నదీ పరివాహక ప్రాంతాల్లో వ్యవసాయానికి కీలకం. భారత వాతావరణ శాఖ యొక్క డేటా మాన్సూన్ యొక్క మార్పును హైలైట్ చేస్తుంది, ఇది పంట దిగుబడులు మరియు నీటి లభ్యతను ప్రభావితం చేస్తుంది.

•

సముద్రం నుండి దూరం మరియు మహాసముద్ర ప్రవాహాలు

విశాఖపట్నం వంటి తీర ప్రాంతాలు మితమైన ఉష్ణోగ్రతలు మరియు అధిక ఆర్ద్రతను అనుభవిస్తాయి, ఇవి జలచరాలు మరియు ఉద్యానవనాలను మద్దతు ఇస్తాయి, అయితే రాయలసీమ వంటి అంతర్గత ప్రాంతాలు ఖండీయత కారణంగా కరువు ఎదుర్కొంటాయి. వేడెక్కుతున్న భారత మహాసముద్ర ప్రవాహాలు తుఫానుల వారధి మరియు తీవ్రతను పెంచుతాయి, ఇవి ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో హుద్‌హుద్ (2014) మరియు తిత్లీ (2018) తుఫానులు ద్వారా ఉదాహరణగా చూపించబడ్డాయి, ఇవి తీవ్రమైన నష్టాన్ని కలిగించాయి మరియు వాతావరణ అసురక్షతను హైలైట్ చేశాయి.

నిర్ణయం
వాతావరణ నియంత్రణలు భారతదేశం యొక్క విభిన్న వాతావరణ మండలాలు మరియు ఋతుపరమైన నమూనాలను ఆకారంలోకి తెస్తాయి, ఇవి నేరుగా వ్యవసాయం, నీటి వనరులు మరియు వాతావరణ ప్రమాదాల పట్ల అవగాహనను ప్రభావితం చేస్తాయి, స్థిరమైన అభివృద్ధి కోసం అనుకూలత వ్యూహాలను అవసరం చేస్తాయి.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: Controls of India's climate. Controls of India's climate. Diagram (fishbone): Controls of India's climate; India's climate; Latitude and solar radiation; Altitude and relief; Pressure and winds; Distance from sea; Ocean currents
Diagram: Controls of India's climate

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

భౌతిక లక్షణాలు మరియు వనరులు6 questions

Asked in 3 of 8 sittings since 2008

2008
–
2011
–
2012
–
2016
–
2017
–
2020
2
2023
2
2025
2

All 6 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.

అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2023 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·