2023 · పేపర్ III · 10 మార్కులు

పరిపాలనా చర్యలు, శాసనపరమైన నిబంధనలు మరియు న్యాయపరమైన నిర్ణయాలను సమీక్షించడంలో న్యాయ సమీక్ష (Judicial review) పరిధిని చర్చించండి.

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

న్యాయ సమీక్ష చట్టబద్ధత, అధికార పరిధి, న్యాయబద్ధత కోసం పరిశీలించే పరిపాలనా చర్యలను, ప్రాథమిక హక్కులను ఉల్లంఘిస్తే లేదా అధికార పరిధి దాటితే కొట్టివేసే చట్టాలను, అప్పీళ్లు, review మరియు curative petitions, పర్యవేక్షణ ద్వారా సరిదిద్దే న్యాయ నిర్ణయాలను వర్తిస్తుంది. 99th Amendment మరియు NJAC Act ను కొట్టివేయడం దాని విస్తృతిని చూపుతుంది.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
న్యాయపరమైన సమీక్ష రాజ్యాంగ పరిపాలనకు అవసరం, ఇది కోర్టులకు శాసన, కార్యనిర్వాహక మరియు న్యాయ చర్యలు రాజ్యాంగానికి అనుగుణంగా ఉండేలా చూసే సామర్థ్యాన్ని ఇస్తుంది, 99వ సవరణ మరియు NJAC చట్టాన్ని సుప్రీంకోర్టు కొట్టివేయడం ద్వారా ఇది స్పష్టమవుతుంది. ఇది రాజ్యాంగ సార్వభౌమత్వం మరియు ప్రాథమిక హక్కులను స్వేచ్ఛా రాష్ట్ర చర్యల నుండి రక్షిస్తుంది.
నిర్వాహక చర్యలపై న్యాయపరమైన సమీక్ష యొక్క పరిధి
•

రాజ్యాంగ ఆధారం మరియు పరిమితులు

ఆర్టికల్స్ 32, 226, మరియు 227 కోర్టులకు నిర్వాహక చర్యలను అధికార పరిధి లోపాలు మరియు ప్రాథమిక హక్కుల ఉల్లంఘనల కోసం సమీక్షించడానికి అధికారం ఇస్తాయి, గుణాత్మకత కోసం కాదు; నిర్వాహక ట్రిబ్యునల్స్ చట్టం, 1985, సమర్థవంతమైన వివాద పరిష్కారానికి ప్రత్యేక ఫోరాలను అందిస్తుంది.

•

న్యాయ అప్రమత్తత మరియు సమతుల్యత

వక్ఫ్ చట్టంపై సుప్రీంకోర్టు తాత్కాలిక తీర్పు, కొన్ని మాత్రమే నిబంధనలను నిలిపివేయడం, విధాన సూక్ష్మనిర్వాహణ లేకుండా అప్రమత్తతను ఉదాహరిస్తుంది. ఈ సమతుల్యత నిర్వాహక నైపుణ్యాన్ని గౌరవిస్తూ స్వేచ్ఛను నివారిస్తుంది.

శాసన చట్టాలపై న్యాయపరమైన సమీక్ష యొక్క పరిధి
•

ఆధారాలు మరియు సిద్ధాంతం

ఆర్టికల్స్ 13, 32, మరియు 131-136 కోర్టులకు రాజ్యాంగ విరుద్ధమైన చట్టాలను రద్దు చేసే అధికారం ఇస్తాయి; కేశవానంద భరతి (1973) మౌలిక నిర్మాణ సిద్ధాంతం న్యాయపరమైన సమీక్షను రాజ్యాంగ రక్షణగా స్థిరపరుస్తుంది.

న్యాయ నిర్ణయాలపై న్యాయపరమైన సమీక్ష యొక్క పరిధి
•

యంత్రాంగాలు మరియు పరిమితులు

పునర్విమర్శ మరియు సవరణ పిటిషన్లు (ఆర్టికల్స్ 137, 142) చట్టపరమైన లోపాలను సరిదిద్దుతాయి; హైకోర్టుల పర్యవేక్షణ (ఆర్టికల్ 227) న్యాయ శాస్త్రాన్ని నిర్ధారిస్తుంది; తుది సిద్ధాంతం న్యాయ అధికారాన్ని నిలుపుకోవడానికి అంతులేని న్యాయపరమైన వివాదాలను పరిమితం చేస్తుంది.

•

ఆంధ్రప్రదేశ్ సందర్భం

ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు ఆర్టికల్ 226 కింద రిట్ అధికారాన్ని సక్రియంగా ఉపయోగించడం ద్వారా ప్రాథమిక హక్కులు మరియు రాజ్యాంగ సూత్రాలను పరిరక్షిస్తుంది, రాష్ట్ర పరిపాలనలో మరియు న్యాయ చర్యలలో బాధ్యత మరియు చట్టబద్ధతను నిర్ధారిస్తుంది.

ముగింపు
న్యాయపరమైన సమీక్ష రాజ్యాంగ సార్వభౌమత్వాన్ని పరిరక్షించడం ద్వారా పర్యవేక్షణను సంస్థాగత స్వాయత్తత మరియు సామర్థ్యంతో సమతుల్యం చేస్తుంది, అన్ని రాష్ట్ర చర్యలు రాజ్యాంగ ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా ఉండేలా చూసేలా చేస్తుంది, అనవసర జోక్యం లేకుండా.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: Scope of judicial review. Scope of judicial review. Diagram (tree): Scope of judicial review; Administrative action; Arts 32, 226, 227; Legislative enactments; Art 13, basic structure; Judicial decisions; Arts 136, 137, 142, 227
Diagram: Scope of judicial review

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

భారతదేశంలో న్యాయవ్యవస్థ15 questions

Asked in 8 of 8 sittings since 2008

2008
2
2011
1
2012
3
2016
2
2017
1
2020
2
2023
2
2025
2

All 15 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.

అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2023 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·