2023 · పేపర్ III · 10 మార్కులు

అంతర్-రాష్ట్ర మండలి (Inter-State Council) ఆవిర్భావం గురించి వివరించండి మరియు భారతదేశంలో కేంద్ర-రాష్ట్ర మరియు అంతర్-రాష్ట్ర సమన్వయం, సహకారం సందర్భంలో దాని ప్రాముఖ్యతను చర్చించండి.

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

Sarkaria Commission సిఫార్సుపై Article 263 కింద 1990లో ఏర్పడిన Inter-State Council కు Prime Minister అధ్యక్షత వహిస్తారు, అందులో అందరు Chief Ministers ఉంటారు; కేంద్ర-రాష్ట్ర మరియు అంతర్రాష్ట్ర చర్చలకు అది ప్రాసంగిక వేదికగా ఉంది. అయితే అది కేవలం 11 సార్లు సమావేశమైంది, దాని సిఫార్సులు కట్టుబడి ఉండాల్సినవి కావు.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
అంతర్రాష్ట్ర మండలి (ISC), 1990లో ఆర్టికల్ 263 కింద స్థాపించబడింది, కేంద్రం మరియు రాష్ట్రాల మధ్య మరియు రాష్ట్రాల మధ్య సమన్వయాన్ని మెరుగుపరచడానికి, భారతదేశం యొక్క సంక్లిష్ట సమాఖ్య సవాళ్లను పరిష్కరించడానికి ఒక రాజ్యాంగ యంత్రాంగం.
అంతర్రాష్ట్ర మండలి ఉద్భవం
•

రాజ్యాంగ ఆధారం మరియు సర్కారియా కమిషన్

ISCని ఏర్పాటు చేయడానికి ఆర్టికల్ 263 రాష్ట్రపతికి అధికారాన్ని ఇస్తుంది; సర్కారియా కమిషన్ (1983-88) సహకార సమాఖ్యాన్ని ప్రోత్సహించడానికి శాశ్వత మండలిని సిఫార్సు చేసింది, 1990లో రాష్ట్రపతి ఆర్డర్ ద్వారా దీని స్థాపనకు దారితీసింది.

•

కూర్పు మరియు పరిమితులు

ప్రధానమంత్రి అధ్యక్షతన, ముఖ్యమంత్రులు మరియు కేంద్ర మంత్రులను కలిగి ఉన్న ISC యొక్క పాత్ర సిఫారసుల మేరకు మాత్రమే, రాష్ట్రపతి ఆర్డర్ వివాద పరిష్కారాన్ని మినహాయించింది, ఇది పుంచీ కమిషన్ గమనించిన లోటు.

కేంద్ర-రాష్ట్ర సమన్వయంలో ప్రాసంగికత
•

సంభాషణ మరియు నమ్మక నిర్మాణం

ISC జీఎస్టీ మరియు సామాజిక సంక్షేమం వంటి ఆర్థిక విధానాలపై కేంద్ర-రాష్ట్ర సంభాషణకు వేదికగా పనిచేస్తుంది, విశ్వాసం తగ్గిస్తుంది, ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రత్యేక హోదా చర్చలలో కనిపించినట్లుగా.

•

సవాళ్లు మరియు సిఫారసులు

1990 నుండి కేవలం 11 సమావేశాలు మరియు బంధించని సిఫారసులతో, ISC యొక్క ప్రభావం పరిమితమైంది; పుంచీ కమిషన్ స్వతంత్ర కార్యదర్శితో సంస్థాగత బలపరిచే సిఫారసు చేసింది.

అంతర్రాష్ట్ర సమన్వయంలో ప్రాసంగికత
•

అంతర్రాష్ట్ర సంభాషణ మరియు విధాన సమన్వయం

ISC కృష్ణా మరియు గోదావరి జల వివాదాలు (AP పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం మరియు ట్రిబ్యునల్స్ కింద ఇప్పుడు నిర్వహించబడుతున్నవి) వంటి అంతర్రాష్ట్ర సమస్యలపై చర్చలను సులభతరం చేయగలదు మరియు విశాఖపట్నం-చెన్నై కారిడార్ వంటి సమన్వయ ప్రాంతీయ అభివృద్ధిని ప్రోత్సహించగలదు.

•

పరిమితులు మరియు పరిపూరకత

దాని బంధించని అధికారం లేకపోవడం మరియు అరుదుగా జరిగే సమావేశాలు వివాద పరిష్కార ప్రభావాన్ని తగ్గిస్తాయి; ఆర్టికల్ 262 ట్రిబ్యునల్స్ మరియు జోనల్ కౌన్సిల్స్ ఉన్నప్పటికీ, ISC యొక్క విస్తృతమైన అధికారం ఉపయోగించబడకుండా ఉంది.

నిర్ణయం
ISC భారతదేశం యొక్క సమాఖ్య సవాళ్లను నిర్వహించడానికి కీలకమైనది కానీ కేంద్ర-రాష్ట్ర మరియు అంతర్రాష్ట్ర సహకారంలో దాని పాత్రను బలపరచడానికి సంస్కరణలు అవసరం.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: Genesis of the Inter-State Council. Genesis of the Inter-State Council. Flow: Article 263 enabling provision → Sarkaria Commission (1983-88) → Council set up, dispute inquiry excluded → Only 11 meetings since 1990 → Punchhi: autonomy, secretariat
Diagram: Genesis of the Inter-State Council

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

సమాఖ్య నిర్మాణం, గవర్నర్ మరియు అధికారాల పంపిణీ17 questions

Asked in 8 of 8 sittings since 2008

2008
2
2011
2
2012
1
2016
3
2017
2
2020
2
2023
3
2025
2

All 17 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.

అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2023 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·