2023 · పేపర్ III · 10 మార్కులు

జాతీయ విద్యా విధానం (NEP) 2020 రాష్ట్రాల స్వయంప్రతిపత్తిని హరించివేస్తుందని విమర్శించబడింది. ఈ సందర్భంలో, రాష్ట్ర జాబితా నుండి ఉమ్మడి జాబితాకు అంశాలను బదిలీ చేయడం వెనుక ఉన్న హేతుబద్ధతను పరిశీలించండి.

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

జాతీయ స్థాయిలో ఏకరూప ప్రమాణాలు, జాతీయ సమైక్యత, అంతర్రాష్ట్ర సవాళ్లపై సమన్వయ చర్యల కోసం 1976లో 42nd Amendment ద్వారా విద్య Concurrent List కు మారింది. HECI, PARAKH వంటి NEP 2020 కేంద్ర సంస్థలు రాష్ట్రాల స్వయంప్రతిపత్తిని దెబ్బతీస్తున్నాయని విమర్శకులు వాదిస్తారు, కాబట్టి సహకార సమాఖ్య, రాష్ట్రాలకు వెసులుబాటు తప్పనిసరి.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
NEP 2020321 సమగ్ర విద్యా సంస్కరణను దృష్టిలో ఉంచుకుంటుంది, కానీ విద్యా విషయాలను రాష్ట్రం నుండి సమాంతర జాబితాకు మార్చడం ద్వారా రాష్ట్ర స్వాయత్తతను తగ్గించడం పట్ల విమర్శలు ఎదుర్కొంటుంది, ఇది కేంద్ర-రాష్ట్ర సంబంధాలను ప్రభావితం చేస్తుంది. 1976 నుండి విద్యా ఒక సమాంతర జాబితా విషయం అయినప్పటికీ, కేంద్ర చట్రాలపై విధానంపై దృష్టి పెట్టడం సమాఖ్య సమతుల్యతపై ఆందోళనలను పెంచుతుంది.
మార్పు కోసం తర్కం
•

ఏకరీతి విద్యా ప్రమాణాలు

విషయాలను మార్పు చేయడం ద్వారా దేశవ్యాప్తంగా స్థిరమైన నాణ్యత మరియు ప్రాప్యతను సులభతరం చేస్తుంది, NIPUN భారత్ మరియు PM SHRI వంటి పథకాల ద్వారా NEP 2020 యొక్క సమగ్ర లక్ష్యాలను మద్దతు ఇస్తుంది, ఆంధ్రప్రదేశ్4 ముఖ్య ఉదాహరణగా ఉంది. ఇది మౌలిక సదుపాయాలు మరియు నేర్చుకునే ఫలితాలలో వ్యత్యాసాలను తగ్గించడంలో సహాయపడుతుంది.

•

రాష్ట్రాల మధ్య సమన్వయం

సమాంతర జాబితా స్థితి డిజిటల్ విద్య మరియు ఉపాధ్యాయ శిక్షణపై సంయుక్త చర్యను సాధ్యమవుతుంది, ఇది రాష్ట్ర సరిహద్దులను మించి సవాళ్లను పరిష్కరించడంలో సహాయపడుతుంది. ఇది సమన్వయిత వృత్తిపర శిక్షణ మరియు దేశవ్యాప్త ప్రభావం కోసం వనరుల పూలింగ్‌కు మద్దతు ఇస్తుంది.

రాష్ట్ర స్వాయత్తతపై ప్రభావం
•

సాంస్కృతిక మరియు ఆర్థిక ఆందోళనలు

ఏకరీతి చట్రాలు ప్రాంతీయ భాషలు మరియు చరిత్రలను పక్కన పెట్టే ప్రమాదం ఉంది; ఆంధ్రప్రదేశ్ కేంద్ర ఆదేశాలు మరియు స్థానిక అవసరాల మధ్య ఉద్రిక్తతలను హైలైట్ చేస్తుంది. అదనంగా, రాష్ట్రాలు కేంద్ర నిధులపై పెరిగిన ఆర్థిక ఆధారపడటం ఎదుర్కొంటాయి, వనరుల కేటాయింపులో వివేచనను తగ్గిస్తుంది.

కేంద్ర-రాష్ట్ర సంబంధాలపై ప్రభావం
•

సహకార సమాఖ్య ఒత్తిడి

శక్తి అసమానత సహకారాన్ని కేంద్ర ఆధిపత్యంగా మార్చవచ్చు, ఆంధ్రప్రదేశ్ వంటి రాష్ట్రాల నుండి ప్రతిఘటనను కలిగిస్తుంది మరియు దేశవ్యాప్తంగా అసమాన సంస్కరణలను కలిగిస్తుంది.

•

సంస్థాగత సంభాషణ అవసరం

అంతర్-రాష్ట్ర మండలి మరియు బలమైన విద్యా మండలి వంటి సంస్థలను బలోపేతం చేయడం విధానాలను సమన్వయం చేయడానికి, విభేదాలను మధ్యవర్తిత్వం చేయడానికి మరియు విద్యా పరిపాలనలో రాష్ట్రాల గొంతుకలను ప్రభావితం చేయడానికి అవసరం.

ముగింపు
NEP 2020 యొక్క మార్పు విద్యను ఏకీకృతం చేయడానికి లక్ష్యంగా ఉంది కానీ సమర్థవంతమైన పరిపాలన మరియు సమగ్ర అభివృద్ధి కోసం రాష్ట్ర స్వాయత్తతను సురక్షితంగా ఉంచడానికి అనువైన, సహకార సమాఖ్యను కలిగి ఉండాలి.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: Education in the Concurrent List. Education in the Concurrent List. Diagram (forcefield): Education in the Concurrent List; Shift of education to Concurrent List; Uniform standards; national integration; cross-state challenges; better implementation; Erosion of state power; central dominance; loss of diversity; fiscal dependence
Diagram: Education in the Concurrent List

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

సమాఖ్య నిర్మాణం, గవర్నర్ మరియు అధికారాల పంపిణీ17 questions

Asked in 8 of 8 sittings since 2008

2008
2
2011
2
2012
1
2016
3
2017
2
2020
2
2023
3
2025
2

All 17 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.

అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2023 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·