2025 · పేపర్ IV · 10 మార్కులుతరచూ అడిగేది

భారతదేశంలో సమ్మిళిత వృద్ధిని ప్రోత్సహించడంలో సామాజిక సంక్షేమ పథకాల ప్రాముఖ్యతను చర్చించండి. కొన్ని ప్రధాన సామాజిక సంక్షేమ పథకాల ముఖ్య ఉద్దేశ్యాలు మరియు లక్షణాలను విశ్లేషించండి మరియు బలహీన వర్గాల ప్రజలకు చేరువ కావడంలో మరియు అసమానతలను తగ్గించడంలో వాటి ప్రభావాన్ని మూల్యాంకనం చేయండి.

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

సామాజిక సంక్షేమ పథకాలు చట్టబద్ధ హక్కులు, లక్షిత ఎంపిక, Direct Benefit Transfers ద్వారా బలహీన వర్గాలకు ఆదాయ మద్దతు, ఆహారం, ఆరోగ్యం, ఆర్థిక అందుబాటు, భద్రతా వలయాన్ని అందించి వృద్ధిని సమ్మిళితం చేస్తాయి. NFSA 80 కోట్లకు పైగా ప్రజలను కవర్ చేస్తుండగా PMJDY 55 కోట్లకు పైగా ఖాతాలు తెరిచింది, అయితే లీకేజీలు, కవరేజ్ అంతరాలు వాటి పరిధిని పరిమితం చేస్తున్నాయి.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
2024-25 సంవత్సరానికి భారతదేశ GVA వృద్ధి 6.4%21 వద్ద ఉండగా, సామాజిక సంక్షేమ పథకాలు సాంఘిక-ఆర్థిక అసమానతలను పరిష్కరించడం ద్వారా సమగ్ర వృద్ధికి కీలకంగా ఉంటాయి. ఈ పథకాలు ఆర్థిక పురోగతిని విస్తృత ఆధారిత సామాజిక న్యాయం మరియు సాధికారతగా మారుస్తాయి.
సామాజిక సంక్షేమ పథకాల ప్రాముఖ్యత
•

మానవ మూలధన అభివృద్ధి మరియు ఆర్థిక సాధికారత

మధ్యాహ్న భోజన పథకం (Mid-Day Meal3) పోషణ మరియు పాఠశాల హాజరును మెరుగుపరుస్తుంది, విద్యా ఫలితాలను మెరుగుపరుస్తుంది. అదనంగా, ప్రధాన్ మంత్రి జన ధన్ యోజన (PMJDY) 55 కోట్లకు పైగా బ్యాంకు ఖాతాలను, ముఖ్యంగా మహిళలు మరియు గ్రామీణ పేదలలో, ప్రారంభించింది, ఆర్థిక చేర్పు మరియు ఆర్థిక పాల్గొనికను ప్రోత్సహిస్తుంది.

ప్రధాన లక్ష్యాలు మరియు లక్షణాలు
•

లక్ష్యిత చేర్పు మరియు చట్టపరమైన హక్కులు

బేటీ బచావో బేటీ పడావో (Beti Bachao Beti Padhao) అమ్మాయిల విద్య మరియు ఆరోగ్యంపై దృష్టి సారిస్తుంది; జాతీయ ఆహార భద్రతా చట్టం (National Food Security Act) 80 కోట్లకు పైగా లబ్ధిదారులకు సబ్సిడీ ఆహార ధాన్యాలను చట్టబద్ధంగా అందిస్తుంది, ఆహార భద్రతను హక్కుగా నిర్ధారిస్తుంది.

•

సమగ్ర ఆరోగ్య కవరేజ్ మరియు సాంకేతిక వినియోగం

ఆయుష్మాన్ భారత్ (Ayushman Bharat4) 500 మిలియన్లకు పైగా ప్రజలకు ఆరోగ్య బీమా మరియు ప్రాథమిక సంరక్షణను అందిస్తుంది, వ్యక్తిగత ఖర్చులను తగ్గిస్తుంది. డిజిటల్ ప్లాట్‌ఫారమ్‌లు మరియు DBT (Direct Benefit Transfer) పద్ధతులు పారదర్శకతను మెరుగుపరుస్తాయి మరియు లీకేజీలను తగ్గిస్తాయి, అయితే ఆంధ్రప్రదేశ్ లో ఆడిట్లు కొన్ని సవాళ్లను వెల్లడిస్తాయి.

ప్రభావశీలత మరియు సవాళ్లు
•

పేదరిక నిర్మూలన మరియు మెరుగైన సామాజిక సూచికలు

సంక్షేమ పథకాలు సుమారు 25 కోట్ల మందిని బహుళ పరిమాణ పేదరికం నుండి బయటకు తీసుకువచ్చాయి; స్వచ్ఛ భారత్ మిషన్ (Swachh Bharat Mission65) గ్రామీణ పారిశుధ్యాన్ని సర్వసాధారణ స్థాయికి మెరుగుపరచి, ఆరోగ్య ఫలితాలను పెంచింది.

ముందుకు దారి
•

సామాజిక మౌలిక సదుపాయాలు మరియు సమాజం పాల్గొనికలో పెట్టుబడి పెట్టడం

ఆరోగ్యం, విద్య మరియు పారిశుధ్యం కోసం పెరిగిన నిధులు, స్థానిక స్వయంప్రభుత్వాలను చేర్చడం, స్థిరమైన మానవ అభివృద్ధి మరియు మెరుగైన పథక అమలుకు అవసరం.

నిర్ణయం
సామాజిక సంక్షేమ పథకాలు సమగ్ర వృద్ధిని నడిపించాయి కానీ అసమానతలను తగ్గించడంలో వాటి ప్రభావాన్ని గరిష్టం చేయడానికి మెరుగైన పాలన, లక్ష్యిత చేర్పు మరియు మౌలిక సదుపాయాల పెట్టుబడులు అవసరం.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: Major Welfare Schemes. Major Welfare Schemes. Diagram (tree): Major Welfare Schemes; Income and jobs; MGNREGA, PMJDY; Food and nutrition; NFSA, PMGKAY, Mid-Day Meal; Health and girls; Ayushman Bharat, BBBP
Diagram: Major Welfare Schemes

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

సమ్మిళిత వృద్ధి: భారతదేశం మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ పథకాలు49 questions

Asked in 8 of 8 sittings since 2008

2008
6
2011
7
2012
5
2016
9
2017
9
2020
2
2023
4
2025
7

All 49 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.

అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2025 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·