2016 · పేపర్ IIIతరచూ అడిగేది

73వ మరియు 74వ రాజ్యాంగ సవరణల అమలును విమర్శనాత్మకంగా పరిశీలించండి. ఇది ఎంతవరకు ప్రభావవంతంగా ఉంది?

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

73rd, 74th Amendments (1992) Panchayats, Municipalities కు రాజ్యాంగ హోదా, క్రమమైన ఎన్నికలు, మహిళలకు మూడో వంతు రిజర్వేషన్, State Finance Commissions కల్పించి అట్టడుగు ప్రజాస్వామ్యాన్ని బలోపేతం చేశాయి. రాష్ట్రాలు 11th Schedule లోని 29 అంశాలు, నిధులు, సిబ్బందిని కొద్దిగానే బదిలీ చేయడం, Hyderabad Metropolitan Planning Committee అరుదుగా పనిచేయడం వల్ల వాటి ప్రభావం పాక్షికమే.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
1992లో జరిగిన 73వ మరియు 74వ రాజ్యాంగ సవరణలు పంచాయతీ రాజ్ సంస్థలు (PRIs) మరియు పట్టణ స్థానిక సంస్థలను (ULBs) పరిపాలన వికేంద్రీకరణ మరియు ప్రజాస్వామ్యాన్ని లోతుగా చేయడానికి శక్తివంతం చేశాయి, తెలంగాణ వంటి రాష్ట్రాలు వివిధ అమలు ఫలితాలను ప్రతిబింబిస్తున్నాయి.
73వ సవరణ అమలు
•

పంచాయతీల రాజ్యాంగ స్థాపన

73వ సవరణ IXవ భాగాన్ని చేర్చింది, ఇది మూడు-స్థాయి పంచాయతీ రాజ్ వ్యవస్థ, నియమిత ఎన్నికలు, షెడ్యూల్డ్ కులాలు, షెడ్యూల్డ్ తెగలు మరియు మహిళలకు రిజర్వేషన్లు మరియు రాష్ట్ర ఎన్నికల మరియు ఆర్థిక కమిషన్ల స్థాపనను, గ్రామీణ పరిపాలనను తెలంగాణలో కూడా సంస్థాగతం చేసింది.

•

పాక్షిక అధికారాల వికేంద్రీకరణ

11వ షెడ్యూల్ 29 అంశాలను జాబితా చేసినప్పటికీ, అనేక రాష్ట్రాలు, తెలంగాణ సహా, తగిన ఆర్థిక మరియు పరిపాలనా అధికారాలను వికేంద్రీకరించడంలో నెమ్మదిగా ఉన్నాయి, పంచాయతీ స్వాయత్తతను పరిమితం చేస్తున్నాయి.

74వ సవరణ అమలు
•

పట్టణ స్థానిక సంస్థలకు రాజ్యాంగ హోదా

74వ సవరణ IX-A భాగాన్ని ప్రవేశపెట్టింది, మున్సిపాలిటీలకు రాజ్యాంగ గుర్తింపును, ఎన్నికలు, రిజర్వేషన్లు మరియు మెట్రోపాలిటన్ ప్లానింగ్ కమిటీలను తప్పనిసరి చేస్తూ, హైదరాబాద్‌లో పట్టణ పరిపాలనను అధికారికం చేసింది.

•

తగిన విధులు మరియు ప్రణాళికల వికేంద్రీకరణ లోపం

పట్టణ స్థానిక సంస్థలు నిధులు మరియు అనుమతుల కోసం రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలపై ఆధారపడి ఉంటాయి; మెట్రోపాలిటన్ ప్లానింగ్ కమిటీలు తరచుగా ప్రభావవంతంగా ఉండవు, ఫలితంగా విడిపోయిన పట్టణ పరిపాలన ఏర్పడుతుంది.

సవరణల ప్రభావశీలత
•

ప్రజాస్వామ్య లోతు మరియు చేర్చడం

రెండు సవరణలు మహిళల మరియు అణగారిన వర్గాల రాజకీయ పాల్గొనడాన్ని పెంచాయి, తెలంగాణలో మిషన్ భగీరథ వంటి పథకాల ద్వారా పునాది స్థాయి బాధ్యత వహించడంలో పురోగతి కనబరుస్తున్నాయి.

•

పరిమిత ఆర్థిక మరియు పరిపాలనా స్వాయత్తత

నిధులు మరియు విధుల తగిన వికేంద్రీకరణ లేకపోవడం స్థానిక సంస్థల సామర్థ్యాన్ని స్వతంత్రంగా అభివృద్ధి ప్రాజెక్టులను అమలు చేయడంలో పరిమితం చేస్తుంది.

•

రాష్ట్ర స్థాయి మార్పు

విజయవంతం రాజకీయ సంకల్పంపై ఆధారపడి ఉంటుంది; తెలంగాణ రాష్ట్ర హోదా పొందిన తర్వాత పురోగతి సాధించింది కానీ వికేంద్రీకరణలో సవాళ్లు కొనసాగుతున్నాయి.

ముగింపు
73వ మరియు 74వ సవరణలు1 స్థానిక ప్రజాస్వామ్యం మరియు చేర్చడాన్ని సంస్థాగతం చేసినప్పటికీ, వాటి ప్రభావశీలత అసంపూర్ణ వికేంద్రీకరణ మరియు అసమాన రాష్ట్ర అమలుతో పరిమితం చేయబడింది.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: Two amendments, one pattern. Two amendments, one pattern. Comparison of 73rd: Panchayats and 74th: Municipalities
Diagram: Two amendments, one pattern

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

ఫెడరలిజం, కేంద్ర-రాష్ట్ర సంబంధాలు, స్థానిక ప్రభుత్వం, అంతర్-రాష్ట్ర వివాదాలు4 questions

Asked in 2 of 2 sittings since 2016

2016
2
2024
2

All 4 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.

అధికారిక టీజీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2016 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·