2016 · పేపర్ III

రాజ్యాంగ సవరణల న్యాయ సమీక్షను ఆర్టికల్ 368కి క్లాజులు (4) మరియు (5)ను ప్రవేశపెట్టిన 42వ సవరణ ఎంతవరకు నిరోధిస్తుందో చర్చించండి.

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

1976 నాటి 42nd Amendment Article 368 కు జోడించిన clauses (4), (5) ఏ సవరణనూ న్యాయస్థానాలు ప్రశ్నించకుండా నిరోధించాలని చూశాయి, కానీ judicial review ను ఆపలేకపోయాయి. Minerva Mills (1980) కేసులో Supreme Court వాటిని రద్దు చేసి, Kesavananda Bharati లో నిర్ధారించిన basic structure లో judicial review భాగమని తీర్పు ఇచ్చింది.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
1976లో అత్యవసర పరిస్థితిలో అమలులోకి వచ్చిన 42వ సవరణ21, పార్లమెంట్ మరియు న్యాయవ్యవస్థ మధ్య రాజ్యాంగ సమతుల్యతను సవాలు చేస్తూ, రాజ్యాంగ సవరణలపై న్యాయపరమైన సమీక్షను నిరోధించడానికి ఆర్టికల్ 368కి (4) మరియు (5) ఉపవిభాగాలను పరిచయం చేసింది. ఈ నిబంధనలు రాజ్యాంగ సవరణలను న్యాయపరమైన పరిశీలనకు అతీతంగా ఉంచడానికి ఉద్దేశించబడ్డాయి, నియంత్రణలేని పార్లమెంటరీ అధికారంపై ఆందోళనలను పెంచాయి.
సంస్థాగత రూపకల్పన మరియు రాజ్యాంగ చట్రం
•

మూల నిర్మాణ సిద్ధాంతం

కేశవానంద భారతి వి. కేరళ రాష్ట్రం3 (1973) న్యాయపరమైన సమీక్ష రాజ్యాంగం యొక్క మూల నిర్మాణంలో భాగమని, పార్లమెంట్ సవరణ అధికారాన్ని పరిమితం చేస్తుందని నిర్ణయించింది. ఈ సిద్ధాంతం ప్రాథమిక హక్కులు మరియు న్యాయపరమైన సమీక్ష వంటి ముఖ్యమైన లక్షణాలను రక్షిస్తుంది, రాజ్యాంగం యొక్క ప్రధాన చట్రాన్ని మార్చకుండా పార్లమెంట్‌ను నిరోధిస్తుంది.

అమలు సవాళ్లు మరియు న్యాయపరమైన ఫలితాలు
•

ఉపవిభాగాల న్యాయపరమైన తిరస్కరణ

మినర్వా మిల్స్ లిమిటెడ్ వి. భారత ప్రభుత్వం (1980) ఉపవిభాగాలు (4) మరియు (5) ను చెల్లనివిగా ప్రకటించింది, న్యాయపరమైన సమీక్ష యొక్క అనివార్యతను మూల నిర్మాణంలో భాగంగా పునరుద్ఘాటించింది. 42వ సవరణ ద్వారా భంగం కలిగిన రాజ్యాంగ సమతుల్యతను పునరుద్ధరించడానికి కోర్టు పార్లమెంట్ న్యాయపరమైన సమీక్షను రద్దు చేయలేదని స్పష్టం చేసింది.

•

న్యాయపరమైన సమీక్ష యొక్క ప్రాయోగిక పాత్ర

S.R. బొమ్మై వి. భారత ప్రభుత్వం (1994) మరియు I.R. కోయెలో వి. తమిళనాడు రాష్ట్రం (2007) వంటి తదుపరి తీర్పులు రాజ్యాంగవాదాన్ని రక్షించడంలో న్యాయపరమైన సమీక్ష యొక్క నిరంతర పాత్రను ప్రదర్శిస్తాయి. 99వ సవరణను కొట్టివేసిన NJAC కేసు (2015), సవరణలు న్యాయపరమైన పరిశీలనకు లోబడి ఉంటాయని స్పష్టం చేస్తుంది.

ముందుకు దారి
•

సంస్థలను బలోపేతం చేయడం

పారదర్శక నియామకాల ద్వారా న్యాయ స్వతంత్రతను పెంపొందించడం మరియు తగిన వనరులను అందించడం, అలాగే శాసనసభ్యులు మరియు పౌరులలో రాజ్యాంగ సాక్షరతను ప్రోత్సహించడం ద్వారా భవిష్యత్తులో న్యాయపరమైన సమీక్షను తప్పించడానికి ప్రయత్నాలను నిరోధించవచ్చు.

నిష్కర్ష
42వ సవరణ న్యాయపరమైన సమీక్షను నిరోధించడానికి చేసిన ప్రయత్నం తిరస్కరించబడింది, రాజ్యాంగానికి రక్షకుడిగా న్యాయవ్యవస్థ యొక్క పాత్రను కాపాడుతూ, రాజ్యాంగ సవరణలు అవసరమైన న్యాయపరమైన పరిశీలనకు లోబడి ఉంటాయని నిర్ధారించింది.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: Judicial review survives the 42nd Amendment. Judicial review survives the 42nd Amendment. Diagram (timeline): Judicial review survives the 42nd Amendment; 1973; Kesavananda sets basic structure; 1976; 42nd adds clauses (4), (5); 1980; Minerva Mills strikes them down; 1994; S.R. Bommai reaffirms review
Diagram: Judicial review survives the 42nd Amendment

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

న్యాయవ్యవస్థ: కోర్టులు, న్యాయ సమీక్ష, క్రియాశీలత, స్వాతంత్ర్యం2 questions

Asked in 2 of 2 sittings since 2016

2016
1
2024
1

అధికారిక టీజీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2016 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·