2024 · పేపర్ III · 10 మార్కులు

భారతదేశంలో ఉన్నత న్యాయవ్యవస్థకు న్యాయమూర్తుల నియామకంలో కొలీజియం వ్యవస్థ పనితీరును విమర్శనాత్మకంగా పరిశీలించండి.

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

Second, Third Judges Cases నుంచి పుట్టిన collegium వ్యవస్థ, సీనియర్ న్యాయమూర్తులు నియామకాలను సిఫారసు చేసేలా చేసి న్యాయ స్వతంత్రతను కాపాడుతుంది, కానీ అది అపారదర్శకంగా, నెమ్మదిగా, సామాజికంగా పరిమితంగా ఉంది. High Court ఖాళీలు దాదాపు 33%, న్యాయమూర్తుల్లో మహిళలు కేవలం 13%, కాబట్టి సంస్కరణ కార్యనిర్వాహక నియంత్రణ లేకుండా పారదర్శకతను పెంచాలి.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
1990లలో సుప్రీం కోర్టు21 తీర్పుల ద్వారా ఏర్పడిన కాలేజియం వ్యవస్థ, ఉన్నత న్యాయ వ్యవస్థ నియామకాల్లో న్యాయ స్వాతంత్ర్యాన్ని నిర్ధారిస్తుంది, కానీ 33% హైకోర్టు ఖాళీలు మరియు ప్రాతినిధ్య లోపాలు వంటి సవాళ్లను ఎదుర్కొంటుంది. ఇది 1970లలో జరిగిన అధిగమింపు వివాదాల తర్వాత కార్యనిర్వాహక జోక్యాన్ని నివారించడానికి, న్యాయ స్వాతంత్ర్యాన్ని కాపాడడానికి ఉద్దేశించబడింది.
ప్రక్రియ మరియు కార్యాచరణ
•

నియామకాలలో న్యాయ ప్రాధాన్యత

ఆర్టికల్స్ 124 మరియు 217 కింద సీజేఐ మరియు సీనియర్ సుప్రీం కోర్టు న్యాయమూర్తులు నియామకాలను సిఫారసు చేస్తారు, ఇది కార్యనిర్వాహక జోక్యాన్ని పరిమితం చేస్తుంది మరియు రెండవ మరియు మూడవ న్యాయమూర్తుల కేసుల్లో ధృవీకరించినట్లుగా న్యాయ స్వాతంత్ర్యాన్ని కాపాడుతుంది.

•

సలహా యంత్రాంగ పరిమితులు

కాలేజియం సీనియర్ న్యాయమూర్తులు మరియు హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తులతో సంప్రదింపులు జరుపుతుంది, కానీ ఈ ప్రక్రియకు అధికారిక బాధ్యత మరియు స్పష్టమైన ప్రమాణాలు లేవు, ఇది ఆలస్యం మరియు అస్పష్టమైన నిర్ణయాలకు దారితీస్తుంది.

ప్రయోజనాలు మరియు లోపాలు
•

ప్రాతినిధ్య లోపాలు

హైకోర్టు న్యాయమూర్తులలో కేవలం 13% మహిళలు ఉన్నారు; ఎస్సీ/ఎస్టీ ప్రాతినిధ్యం సుమారు 10% మాత్రమే, బ్రాహ్మణుల వంటి ఆధిపత్య కులాలు అధికంగా ప్రాతినిధ్యం వహించడం, నిర్మాణాత్మక పక్షపాతం ప్రతిబింబిస్తుంది మరియు ప్రజాస్వామ్య న్యాయసమ్మతిని దెబ్బతీస్తుంది.

•

బాధ్యత మరియు పారదర్శకత సమస్యలు

మూసివేసిన తలుపుల వెనుక తీసుకునే నిర్ణయాలు, లా కమిషన్ యొక్క 230వ నివేదికలో హైలైట్ చేసినట్లుగా, బంధుప్రీతి ఆరోపణలను ఆహ్వానిస్తాయి, ప్రజల నమ్మకాన్ని బలహీనపరుస్తాయి మరియు "అంకుల్ జడ్జ్ సిండ్రోమ్" గురించి ఆందోళనలను పెంచుతాయి.

న్యాయవ్యవస్థపై ప్రభావం
•

ప్రజాస్వామ్య న్యాయసమ్మతి ఆందోళనలు

వక్రీకృత కుల మరియు లింగ ప్రాతినిధ్యం వ్యవస్థ యొక్క సమగ్రత మరియు ప్రజల నమ్మకాన్ని ప్రశ్నిస్తుంది, ఇది న్యాయవ్యవస్థ యొక్క విశ్వసనీయతను ప్రభావితం చేస్తుంది.

ముందుకు దారి
•

పారదర్శకతను సంస్థాగతం చేయాలి

నియామకాలు మరియు తిరస్కారాలకు కారణాలను ప్రచురించడం బాధ్యత మరియు నమ్మకాన్ని పెంచవచ్చు. కాలేజియం సమర్థత మరియు రికార్డు నిర్వహణను మెరుగుపరచడానికి మద్దతు ఇవ్వడానికి ఒక కార్యాలయాన్ని స్థాపించడం అవసరం.

•

ప్రాతినిధ్యం మరియు ఆలస్యాలను పరిష్కరించాలి

MoPలో అమలు చేయగల సమయపట్టికలను ప్రవేశపెట్టడం మరియు వైవిధ్యాన్ని పెంచడానికి చురుకైన చర్యలు తీసుకోవడం ఖాళీలను తగ్గించవచ్చు మరియు సమాన ప్రాతినిధ్యాన్ని ప్రోత్సహించవచ్చు.

ముగింపు
కాలేజియం వ్యవస్థ న్యాయ స్వాతంత్ర్యాన్ని భద్రపరుస్తుంది కానీ పారదర్శకతను మెరుగుపరచడానికి, ఖాళీలను తగ్గించడానికి మరియు విశ్వసనీయ న్యాయవ్యవస్థ కోసం సమాన ప్రాతినిధ్యాన్ని నిర్ధారించడానికి సంస్కరణలు అవసరం. భారతదేశం యొక్క ఉన్నత న్యాయవ్యవస్థను బలోపేతం చేయడానికి స్వాతంత్ర్యాన్ని బాధ్యతతో సమతుల్యం చేయడం అవసరం.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: Collegium's legitimacy. Collegium's legitimacy. Diagram (forcefield): Collegium's legitimacy; Collegium's legitimacy; Judicial independence; Insulation from executive; Basic structure upheld; Opacity; uncle judge syndrome; No binding MoP timelines; Only 13% women judges; Seniority over merit
Diagram: Collegium's legitimacy

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

న్యాయవ్యవస్థ: కోర్టులు, న్యాయ సమీక్ష, క్రియాశీలత, స్వాతంత్ర్యం2 questions

Asked in 2 of 2 sittings since 2016

2016
1
2024
1

అధికారిక టీజీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2024 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·