1950-91 మధ్య ప్రణాళికా కాలంలో భారత ఆర్థిక వ్యవస్థలో లక్ష్యాలను మరియు ప్రధాన విజయాలను విమర్శనాత్మకంగా అంచనా వేయండి.
Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error
క్లుప్తంగా
ప్రణాళికా యుగం (1950-91) వృద్ధి, పేదరిక నిర్మూలన, స్వావలంబన, సామాజిక న్యాయం లక్ష్యంగా సాగి, Green Revolution ద్వారా ఆహారధాన్యాల స్వయంసమృద్ధితో సహా India పారిశ్రామిక, సంస్థాగత, వ్యవసాయ పునాదులను నిర్మించింది. అయితే Licence Raj, నెమ్మదైన వృద్ధి, కొనసాగిన పేదరికం, అసమాన ప్రాంతీయ అభివృద్ధి దాని ఫలితాలను పరిమితం చేసి 1991 సంస్కరణలకు దారితీశాయి.
Model answer
Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026
స్థిరమైన వృద్ధి మరియు పారిశ్రామిక స్థావరం
ఆరవ ఐదేళ్ల ప్రణాళిక ఆర్థిక వ్యవస్థను ఆధునీకరించడానికి అధిక వృద్ధిని ప్రాముఖ్యతనిచ్చింది. తెలంగాణలోని రామగుండం పవర్ కాంప్లెక్స్ వంటి ప్రజా రంగ సంస్థలు మరియు మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టులు పారిశ్రామికీకరణ మరియు శక్తి భద్రతకు పునాది వేశాయి, భారీ పరిశ్రమలు మరియు చిన్నతరహా రంగాలను మద్దతు ఇచ్చాయి.
సంస్థాగత అభివృద్ధి మరియు స్థూల ఆర్థిక స్థిరత్వం
ప్రణాళికా సంఘం ఐదేళ్ల ప్రణాళికల ద్వారా ఆర్థిక విధాన రూపకల్పనను సంస్థాగతం చేసింది1. 1960ల ఆహార కొరతలు మరియు యుద్ధాల వంటి సంక్షోభాల మధ్య, భారతదేశం స్థూల ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని నిర్వహించింది, భవిష్యత్ సంస్కరణలకు పునాది వేసింది.
మిశ్రమ విజయాలు మరియు నిలకడైన సవాళ్లు
వృద్ధి రేట్లు తరచుగా లక్ష్యాల కంటే తక్కువగా ఉండేవి; బ్యూరోక్రాటిక్ నియంత్రణలు మరియు లైసెన్స్ రాజ్ ప్రైవేట్ ఎంటర్‌ప్రైజ్ మరియు ఆవిష్కరణలను అణచివేశాయి. తెలంగాణలోని వర్షాధార డెక్కన్ అంతర్గత ప్రాంతంలో నిర్మాణాత్మక మరియు నైపుణ్య అసమతుల్యతల కారణంగా పేదరికం మరియు నిరుద్యోగం అధికంగా ఉండేవి.
కేంద్రీకృత ప్రాంతీయ అభివృద్ధి మరియు ఉపాధి
పొడి ప్రాంతాల్లో నీటి ప్రాప్యతను మెరుగుపరచడానికి మిషన్ భగీరథ వంటి లక్ష్యిత పథకాలను బలోపేతం చేయండి. గ్రామీణ ఉద్యోగాలను సృష్టించడానికి మరియు ప్రాంతీయ అసమానతలను తగ్గించడానికి MSMEs మరియు వ్యవసాయ పరిశ్రమలు వంటి ఉపాధి-సాంద్రత రంగాలను ప్రోత్సహించండి2.
This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.
ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి
1జవాబు పత్రం
ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.
2చేతితో రాయండి
సమయం పెట్టుకుని.
3మూల్యాంకనం పొందండి
మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.
పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం
ప్రణాళిక, నీతి ఆయోగ్, సరళీకరణ5 questions
Asked in 2 of 2 sittings since 2016
- 20242022 నాటికి రైతుల ఆదాయాన్ని రెట్టింపు చేయాలనే విధాన లక్ష్యాన్ని భారతదేశం ఎంతవరకు సాధించింది? పరిశీలించండి.
- 2024"నీతి ఆయోగ్ ద్వారా ప్రణాళికా సంఘం స్థానభ్రంశం భారతదేశంలో అభివృద్ధి ప్రణాళిక విధానాన్ని మార్చింది." వివరించండి.
All 5 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.
అధికారిక టీజీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2016 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.