2016 · పేపర్ IVతరచూ అడిగేది

సంరక్షణ జీవశాస్త్రం అంటే ఏమిటి? ప్రకృతిని సంరక్షించడంలో సమాజం యొక్క పాత్రను చర్చించండి.

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

ఆవాస విధ్వంసం, వాతావరణ మార్పు వంటి ముప్పుల నుంచి జీవవైవిధ్యాన్ని అర్థం చేసుకుని, రక్షించి, పునరుద్ధరించే శాస్త్రమే conservation biology. సంప్రదాయ జ్ఞానం, పవిత్ర వనాలు, సమాజ నిర్వహణ అడవుల ద్వారా సమాజాలు ప్రకృతిని కాపాడుతాయి, Community Reserves 2014 లో 43 నుంచి 2024 నాటికి 220 కు పెరిగాయి, అయినా అధికార యంత్రాంగ అడ్డంకులు చాలామందిని దూరం చేస్తున్నాయి.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
జీవవైవిధ్య నష్టాన్ని వేగంగా ఎదుర్కొని, జీవనాధారాలను మద్దతు ఇచ్చే పర్యావరణ వ్యవస్థలను నిలుపుకోవడానికి సంరక్షణ జీవశాస్త్రం అత్యంత కీలకం. అటవీ ప్రాంతాలు మరియు గిరిజన సమూహాలు సహజీవనం చేసే తెలంగాణ వంటి ప్రాంతాల్లో సమర్థవంతమైన సంరక్షణ కోసం స్థానిక జ్ఞానాన్ని శాస్త్రీయ విధానాలతో సమన్వయం చేయడంలో సమాజం పాల్గొనడం కీలకం.
సంస్థాగత వ్యవస్థలు
•

చట్టపరమైన రక్షణలు మరియు రక్షిత ప్రాంతాలు

1972 నాటి వన్యప్రాణి (రక్షణ) చట్టం, జాతీయ పార్కులు మరియు తెలంగాణలోని కావల్ టైగర్ రిజర్వ్ వంటి అభయారణ్యాలను ఆధారంగా చేసుకుని, రాష్ట్ర మరియు కేంద్ర పర్యవేక్షణ ద్వారా ప్రమాదంలో ఉన్న జాతులు మరియు నివాసాలను రక్షిస్తుంది.

•

సమాజ రిజర్వులు మరియు పాలన

2014లో 43 నుండి 2024 నాటికి జాతీయ స్థాయిలో 220కి పెరిగిన సమాజ రిజర్వులు, పాల్గొనిక సంరక్షణ వైపు మార్పును ప్రతిబింబిస్తాయి. తెలంగాణలోని ఏజెన్సీ ప్రాంతాలు అధికారిక రక్షణ విధానాలను పూరకంగా మరియు స్థానిక పాలనను శక్తివంతం చేసే సమాజ నిర్వహిత అటవీ ప్రాంతాలకు ఉదాహరణ.

సమాజ పాత్రలు
•

సమాజ ఆధ్వర్యంలో సంరక్షణ

అంచున ఉన్న మహిళలు1 చేపట్టిన మడ అడవుల సంరక్షణ మరియు రాజస్థాన్‌లోని గడ్డి భూముల పునరుద్ధరణ వంటి ఉదాహరణలు స్థానిక పాల్గొనిక యొక్క సమర్థతను చూపిస్తాయి. తెలంగాణ అటవీ అంచులు నివాస అనుసంధానత మరియు జాతుల రక్షణను మెరుగుపరచే సమాజ ఆధ్వర్యంలో నడిచే ప్రయత్నాలను కలిగి ఉన్నాయి.

•

జీవనాధార ఆధారపడటం మరియు ప్రోత్సాహకాలు

అటవీ ఆధారిత సమాజాలు ఆహారం, ఔషధం మరియు సంస్కృతికి జీవవైవిధ్యంపై ఆధారపడతాయి. రైతు బంధు వంటి పథకాలు వ్యవసాయ ఆదాయాలను మెరుగుపరచి, పరోక్షంగా అటవీ వనరులపై ఒత్తిడిని తగ్గించి, సంరక్షణకు ప్రోత్సాహం ఇస్తాయి.

ముందుకు మార్గం
•

సమాజ హక్కులను బలోపేతం చేయడం

తెలంగాణ గిరిజన ప్రాంతాల్లో సమాజ అటవీ హక్కుల చట్టపరమైన గుర్తింపు మరియు సామర్థ్య నిర్మాణం, పాల్గొనిక సంరక్షణను సాధ్యం చేయడానికి మరియు స్థానిక పాలనను శక్తివంతం చేయడానికి అవసరం.

•

సమావేశ పాలన మరియు జీవనాధారాలు

అటవీ బ్యూరోక్రసీని సంస్కరించి, పారదర్శకతను పెంచి, స్వచ్ఛంద సంస్థలు మరియు సమాజాలతో సహకారం పెంచాలి. తెలంగాణ రక్షిత ప్రాంతాల్లో అగ్రోఫారెస్ట్రీ మరియు ఎకో-టూరిజం వంటి గ్రామీణ సంక్షేమంతో సంరక్షణను అనుసంధానించే పథకాలను విస్తరించాలి.

ముగింపు
తెలంగాణ వైవిధ్యభరితమైన భూభాగాల్లో సమాజం పాల్గొనిక మరియు బలమైన చట్టపరమైన వ్యవస్థలతో సమృద్ధిగా ఉన్న సంరక్షణ జీవశాస్త్రం, జీవవైవిధ్యాన్ని రక్షించడానికి మరియు జీవనాధారాలను నిలుపుకోవడానికి కీలకం. భారతదేశం యొక్క స్థిరమైన అభివృద్ధి లక్ష్యాలతో ఈ ప్రయత్నాలను అనుసంధానించడం పర్యావరణ సమతుల్యత మరియు సమావేశ పురోగతిని నిర్ధారిస్తుంది.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: Community and nature: a virtuous cycle. Community and nature: a virtuous cycle. Flow: Traditional knowledge, sacred groves → Biodiversity protected → Food, medicine, culture secured → Stake in protection grows → (back to start)
Diagram: Community and nature: a virtuous cycle

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

పర్యావరణ వ్యవస్థలు మరియు జీవవైవిధ్యం4 questions

Asked in 2 of 2 sittings since 2016

2016
2
2024
2

All 4 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.

అధికారిక టీజీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2016 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·