2024 · పేపర్ IV · 10 మార్కులుతరచూ అడిగేది

పన్ను రాబడి పంపిణీకి సంబంధించి కేంద్ర-రాష్ట్ర సంబంధాలపై పదిహేనవ ఆర్థిక సంఘం (Fifteenth Finance Commission) ఆవిష్కరణలను మూల్యాంకనం చేయండి.

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

Fifteenth Finance Commission పన్ను పంపిణీ ప్రమాణాల్లో అడవులు, పర్యావరణం (10%), జనాభా పనితీరు (12.5%), పన్ను ప్రయత్నం (2.5%) చేర్చి, కొత్త UTs కోసం రాష్ట్రాల వాటాను 41% గా నిర్ణయించి కొత్తదనం చూపింది. divisible pool వెలుపల పెరుగుతున్న cesses, surcharges వాస్తవ బదిలీలను తగ్గిస్తుండటంతో కేంద్ర-రాష్ట్ర సంబంధాలపై దాని ప్రభావం పాక్షికమే.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
పదిహేనవ ఆర్థిక సంఘం21 (ఎఫ్‌ఎఫ్‌సి), 2021-26 కోసం, జీఎస్టీ సంస్కరణలు మరియు కొత్త కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాల మధ్య కేంద్ర-రాష్ట్ర పన్ను ఆదాయ భాగస్వామ్యాన్ని ఆవిష్కరించింది, సమానత్వం, సామర్థ్యం మరియు ఆర్థిక క్రమశిక్షణను సమతుల్యం చేయడానికి లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఇది విస్తరిస్తున్న ఆర్థిక సమాఖ్యవాద సవాళ్లకు ప్రతిస్పందించింది, ఇందులో విభజనీయమైన పూల్‌ను తగ్గించే పెరుగుతున్న సెస్ ఆదాయాలు మరియు మారుతున్న రాజకీయ భూభాగం ఉన్నాయి.
ఆవిష్కరణాత్మక లక్షణాలు
•

విస్తరించిన విభజన ప్రమాణాలు

ఎఫ్‌ఎఫ్‌సి అరణ్య మరియు పర్యావరణం (10%) మరియు జనాభా పనితీరు (12.5%) వంటి సంప్రదాయ కారకాలైన ఆదాయ దూరం (45%) మరియు జనాభా (15%) కు జోడించి, పర్యావరణ మరియు జనాభా ప్రాధాన్యతలను ప్రోత్సహించడం, తెలంగాణా యొక్క గిరిజన జనాభా మరియు అరణ్య ప్రాంతాలతో ఉన్న ఏజెన్సీ ప్రాంతాలు వంటి రాష్ట్రాలకు లాభదాయకంగా ఉంది.

•

పన్ను ప్రయత్నం మరియు లక్ష్యిత గ్రాంట్లను చేర్చడం3

రాష్ట్రాల ఆదాయ సేకరణను ప్రోత్సహించడానికి పన్ను ప్రయత్నానికి చిన్న బరువు (2.5%) ఇవ్వబడింది. అదనంగా, లక్ష్యిత మద్దతుతో విభజనను మిళితం చేస్తూ, ఆదాయ లోటు రాష్ట్రాలకు రూ. 2.94 లక్షల కోట్లు మరియు ఆరోగ్యం మరియు విద్య వంటి రంగ అవసరాలకు రూ. 1.29 లక్షల కోట్లు సహా, గణనీయమైన గ్రాంట్-ఇన్-ఎయిడ్‌లను సిఫారసు చేశారు.

కేంద్ర-రాష్ట్ర సంబంధాలపై ప్రభావం
•

తగ్గుతున్న విభజనీయ పూల్

విభజనీయ పూల్ నుండి మినహాయించిన పెరుగుతున్న సెస్సులు మరియు సర్‌ఛార్జ్‌లు రాష్ట్రాల ప్రభావవంతమైన వాటాను నామమాత్ర 41% నుండి తగ్గించాయి, ఎందుకంటే ఈ పన్నులు రాష్ట్రాలతో పంచుకోబడవు, ఎఫ్‌ఎఫ్‌సి యొక్క విభజన ప్రభావాన్ని పరిమితం చేస్తుంది.

ప్రభావశీలత మరియు సూచనలు
•

భాగంగా నిలువుగా అసమతుల్యతను పరిష్కరించడం

లక్ష్యిత గ్రాంట్లు మరియు 41% వాటాను నిర్వహించడం నిలువుగా ఆర్థిక అసమతుల్యతను పరిష్కరించడంలో సహాయపడింది, కానీ విభజనీయ కాని సెస్సుల పెరుగుతున్న వాటా రాష్ట్రాలకు అందుబాటులో ఉన్న వాస్తవ వనరులను పరిమితం చేస్తుంది.

ముగింపు
ఎఫ్‌ఎఫ్‌సి యొక్క దృష్టికోణం విభజన ప్రమాణాలను విస్తరించడంలో మరియు కొత్త ఆర్థిక వాస్తవాలను సమతుల్యం చేయడంలో ఆవిష్కరణాత్మకంగా ఉంది, కానీ తగ్గుతున్న విభజనీయ పూల్‌లు మరియు రాష్ట్రాల మధ్య రాజకీయ ఉద్రిక్తతల ద్వారా పరిమితం చేయబడింది.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: Fifteenth FC: who gets what. Fifteenth FC: who gets what. Diagram (tree): Fifteenth FC: who gets what; Horizontal devolution criteria; Income distance 45%; Population 15%, area 15%; Demographic performance 12.5%; Forest and ecology 10%; Tax effort 2.5%
Diagram: Fifteenth FC: who gets what

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

ప్రభుత్వ విత్తం, బడ్జెట్, ద్రవ్య మరియు కోశ విధానం4 questions

Asked in 2 of 2 sittings since 2016

2016
2
2024
2

All 4 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.

అధికారిక టీజీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2024 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·