2024 · పేపర్ IV · 10 మార్కులుతరచూ అడిగేది

"21వ శతాబ్దంలో పెరుగుతున్న ద్రవ్య లోటు (fiscal deficit) భారతదేశంలో కేంద్ర-రాష్ట్రాల ప్రభుత్వ రుణాల (public debt) పెరుగుదలకు చాలావరకు కారణమైంది." పరిశీలించండి.

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

వేతనాలు, పింఛన్లు, సబ్సిడీలు, revenue deficits, COVID-19 వంటి షాక్‌ల వల్ల పెరిగిన fiscal deficits, ప్రతి లోటు రుణంతోనే భర్తీ అవుతుంది కాబట్టి, కేంద్ర, రాష్ట్ర రుణాల పెరుగుదలకు చాలావరకు కారణమయ్యాయి. ఇప్పుడు రాష్ట్ర బాధ్యతల్లో సగానికి పైగా ఉన్న ఖరీదైన market borrowings, బలహీన ఆదాయ సమీకరణ దీనికి తోడయ్యాయి.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
21వ శతాబ్దంలో భారతదేశం యొక్క పెరుగుతున్న ఆర్థిక లోటు కేంద్రం మరియు రాష్ట్రాల కోసం ప్రజా అప్పు పెరుగుదలకు గణనీయంగా దోహదపడింది, ఇది ఆర్థిక స్థిరత్వం మరియు వృద్ధిని ప్రభావితం చేస్తోంది, తెలంగాణ తన బలమైన GSDP వృద్ధి ద్వారా ఈ గణాంకాలను ఉదాహరించడంతో పాటు ఆర్థిక ఒత్తిళ్లను ఎదుర్కొంటోంది. ఈ లోటును నిర్వహించడం అత్యంత కీలకం, ఎందుకంటే భారతదేశం ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని కాపాడటానికి 2025-26 నాటికి GDP లో 4.4 శాతం ఆర్థిక లోటును లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
కారణాలు మరియు ధోరణులు
•

ఆదాయ లోటు మరియు పన్ను స్థావర సమస్యలు

నిరంతర ఆదాయ లోటులు మరియు తక్కువ అనుసరణతో కూడిన సంకుచిత పన్ను స్థావరం అధిక రుణాలను తీసుకోవడానికి దారితీసింది. ప్రత్యక్ష పన్ను ఆదాయాల మందగమనం మరియు పన్ను ఎగవేత ఆర్థిక అసమతుల్యతలను మరింత పెంచి, ప్రభుత్వాలను అప్పుపై ఆధారపడేలా చేస్తోంది.

ఆర్థిక లోటు మరియు ప్రజా అప్పు
•

కేంద్ర-రాష్ట్ర రుణాల గణాంకాలు

ఆర్టికల్ 293 రాష్ట్ర రుణాలను పరిమితం చేస్తుంది, ఇది తెలంగాణ వంటి రాష్ట్రాలకు అధిక ఖర్చులను కలిగిస్తుంది, ఇవి మార్కెట్ రుణాలపై ఎక్కువగా ఆధారపడతాయి, ఇవి బకాయిలలో 50% కంటే ఎక్కువగా ఉంటాయి. బాహ్య రుణాలపై కేంద్రం నియంత్రణ కారణంగా రాష్ట్రాలు అసలు రుణాల కంటే అధిక వడ్డీ రేట్లను ఎదుర్కొంటాయి.

ప్రభావాలు
•

ఆర్థిక స్థిరత్వం మరియు వృద్ధి పరిమితులు

పెరుగుతున్న అప్పు వడ్డీ చెల్లింపులను పెంచి, మూలధన వ్యయాన్ని తగ్గిస్తుంది; అయితే, తెలంగాణ 2024-25లో 6.8%1 GSDP వృద్ధి సమర్థవంతమైన ఆర్థిక నిర్వహణ ప్రమాదాలను తగ్గించగలదని చూపిస్తుంది. అధిక అప్పు భారం సామాజిక మరియు మౌలిక సదుపాయాల ఖర్చులను పరిమితం చేస్తుంది, దీర్ఘకాల వృద్ధికి ప్రమాదాన్ని కలిగిస్తుంది.

•

పాలసీ సిఫారసులు

16వ ఆర్థిక సంఘం32 మరియు FRBM సమీక్ష కమిటీ (2017) ఆర్థిక సమీకరణ మరియు వృద్ధి మధ్య సమతుల్యత కోసం ఆపరేషనల్ ఫ్లెక్సిబిలిటీని ప్రాముఖ్యతనిస్తుంది. ఆర్థిక బాధ్యతా చట్టాలను బలోపేతం చేయడం మరియు అప్పు నిర్వహణను మెరుగుపరచడం స్థిరమైన ఆర్థిక వ్యవస్థకు కీలకం.

ముగింపు
ఆర్థిక బాధ్యతా చట్టాలను బలోపేతం చేయడం, GST మరియు DBT ద్వారా పన్ను స్థావరాలను విస్తరించడం, మరియు అప్పు నిర్వహణను మెరుగుపరచడం ఆర్థిక స్థిరత్వం మరియు ఆర్థిక వృద్ధిని నిర్ధారించడానికి అవసరం. మూలధన వ్యయానికి ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం మరియు ఆదాయ సేకరణను మెరుగుపరచడం అప్పుపై ఆధారాన్ని తగ్గించడంలో మరియు ప్రజా అప్పును నియంత్రించడంలో సహాయపడుతుంది.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: The deficit-debt spiral. The deficit-debt spiral. Flow: Spending outpaces revenue → Fiscal deficit widens → Gap met by borrowing → Public debt accumulates → Interest payments rise → (back to start)
Diagram: The deficit-debt spiral

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

ప్రభుత్వ విత్తం, బడ్జెట్, ద్రవ్య మరియు కోశ విధానం4 questions

Asked in 2 of 2 sittings since 2016

2016
2
2024
2

All 4 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.

అధికారిక టీజీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2024 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·