2024 · పేపర్ IV · 10 మార్కులుతరచూ అడిగేది

"ఆర్థిక సంస్కరణల అనంతర కాలంలో భారతదేశంలోని వివిధ రాష్ట్రాలలో పేదరికం తగ్గింపు ఏకరీతిగా లేదు." పరిశీలించండి.

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

సంస్కరణల తర్వాత పేదరికం వాస్తవంగా తగ్గింది కానీ అసమానంగా, ప్రతి రాష్ట్ర ఆర్థిక నిర్మాణం, వ్యవసాయ ఉత్పాదకత, అసమానత, పాలనా నాణ్యత ఆధారంగా తగ్గింది. బహుముఖ పేదరికం 2013-14, 2022-23 మధ్య 29.17% నుంచి 11.28% కు తగ్గగా, Telangana, Uttar Pradesh వేగంగా ముందుకెళ్లాయి, Bihar, Jharkhand వెనుకబడ్డాయి.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
1991 తర్వాత సంస్కరణల అనంతరం, భారతదేశంలో పేదరికం తగ్గుదల రాష్ట్రాల మధ్య అసమానంగా ఉంది, ఇది విభిన్న సామాజిక-ఆర్థిక కారకాలు మరియు విధాన ప్రతిస్పందనల కారణంగా జరిగింది. ఈ అసమానత ఆర్థిక వృద్ధి, పాలన, సామాజిక మౌలిక సదుపాయాల మధ్య తేడాలను ప్రతిబింబిస్తుంది, సమగ్ర అభివృద్ధి కోసం ప్రత్యేకమైన వ్యూహాలను అవసరం చేస్తుంది.
పేదరికం తగ్గుదల యొక్క నమూనాలు మరియు స్థాయి
•

మొత్తం తగ్గుదల

భారతదేశం యొక్క బహుముఖ పేదరికం1 29.17%2 (2013-14) నుండి 11.28% (2022-23) కు తగ్గింది, 170 మిలియన్ల మందికి పైగా పేదరికం నుండి బయటపడింది; ఉత్తరప్రదేశ్ 5.94 కోట్ల మంది ప్రజలతో అతిపెద్ద తగ్గుదలను చూశింది.

•

రాష్ట్రాల మార్పులు

తెలంగాణ 10.7%3 జీఎస్‌డీపీ వృద్ధి మరియు 2025-26 లో రూ 4,18,931 తలసరి ఆదాయం జాతీయ సగటులను మించిపోతుంది4, బీహార్ జాతీయ సగటు యొక్క 33% తలసరి ఆదాయంతో వెనుకబడి ఉంది. గ్రామీణ-పట్టణ విభజనలు కూడా కొనసాగుతున్నాయి, పట్టణ ప్రాంతాలు సాధారణంగా వేగవంతమైన పేదరికం తగ్గుదలను అనుభవిస్తున్నాయి.

అసమానత కారణాలు
•

పాలన మరియు సంక్షేమం

తెలంగాణ 12.4%5 సంక్షేమ కేటాయింపు ఎస్సీ/ఎస్టీ/ఓబీసీ కోసం మరియు రైతు బంధు వంటి పథకాలు పేదరికం తగ్గుదలలో సహాయపడే సమర్థవంతమైన విధాన లక్ష్యాన్ని ప్రదర్శిస్తున్నాయి. అదనంగా, బలహీన అమలు మరియు పేద లక్ష్యంతో ఉన్న రాష్ట్రాలు వెనుకబడి ఉన్నాయి.

రాష్ట్ర విధానాల పాత్ర
•

మానవ అభివృద్ధి

తెలంగాణ విద్య (9.0%) మరియు ఆరోగ్య (4.8%) ఖర్చు స్థిరమైన పేదరికం నిర్మూలనకు అవసరమైన సామర్థ్య నిర్మాణానికి మద్దతు ఇస్తుంది.

•

కార్మిక మార్కెట్

తెలంగాణ 60.7% కార్మిక శక్తి పాల్గొనడం జాతీయ 55.8% తో పోలిస్తే ఉపాధి అవకాశాలను మెరుగుపరుస్తుంది. ఉద్యోగాల ప్రామాణీకరణ మరియు హైదరాబాద్ HITEC సిటీ వంటి పట్టణ మౌలిక సదుపాయాలు కూడా పేదరికం తగ్గుదలలో సహాయపడుతున్నాయి.

ముందుకు మార్గం
•

సమగ్ర వృద్ధి

స్కిల్ ఇండియా డిజిటల్ ప్లాట్‌ఫారమ్ మరియు ఉపాధి అనుసంధానిత ప్రోత్సాహక (ELI) వంటి పథకాల ద్వారా నైపుణ్య అభివృద్ధి నాణ్యమైన ఉద్యోగాలను సృష్టించగలదు, సామాజిక రక్షణ పథకాలను విస్తరించడం ద్వారా నాజూకు సమూహాలు లాభపడతాయి.

ముగింపు
రాష్ట్రాల ప్రత్యేక సామాజిక-ఆర్థిక పరిస్థితులు మరియు లక్ష్యిత విధానాలు భారతదేశం అంతటా అసమాన పేదరికం తగ్గుదలని వివరించాయి, సమానమైన వృద్ధిని సాధించడానికి ప్రత్యేకమైన, సమగ్ర వ్యూహాల అవసరాన్ని హైలైట్ చేస్తుంది.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: Why poverty fell unevenly. Why poverty fell unevenly. Diagram (fishbone): Why poverty fell unevenly; Uneven poverty reduction across states; Industry-services vs agrarian economies; Low farm yields, weak irrigation; Wealth and caste inequality; Uneven scheme targeting, delivery; Slower rural than urban gains
Diagram: Why poverty fell unevenly

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

పేదరికం మరియు నిరుద్యోగం4 questions

Asked in 2 of 2 sittings since 2016

2016
2
2024
2

All 4 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.

అధికారిక టీజీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2024 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·