2023 · పేపర్ II · 10 మార్కులు

గ్రామీణ స్థావరాల రకాలు మరియు వాటిని ప్రభావితం చేసే కారకాలు ఏమిటి? భారతదేశంలో గ్రామీణ స్థావరాల నమూనాలపై ఒక గమనికను జోడించండి.

Telugu translation by Ghissu. Report a Telugu error

క్లుప్తంగా

గ్రామీణ ఆవాసాలు సమూహ, పాక్షిక సమూహ, పల్లె తరహా, విస్తరించిన రకాలుగా ఉంటాయి; భూస్వరూపం, నీరు, వ్యవసాయం, భూయాజమాన్యం, కులం, అనుసంధానం వీటిని నిర్ణయిస్తాయి, అందుకే భారతదేశంలో సారవంతమైన మైదానాల్లో దట్టమైన గ్రామాలు, కొండలు మరియు అడవుల్లో చెల్లాచెదురు పల్లెలు ఉంటాయి. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో Godavari మరియు Krishna డెల్టా గ్రామాలు సమూహ రకం కాగా, గిరిజన తూర్పు కనుమల్లో ఆవాసాలు విస్తరించి ఉంటాయి.

Model answer

Ghissu Editorial · Verified 4 Oct 2026

పరిచయం
భారతదేశ జనాభాలో 65% కంటే ఎక్కువ మంది నివసించే గ్రామీణ నివాసాలు భౌతిక, సామాజిక, ఆర్థిక కారకాల కారణంగా విస్తృతంగా మారుతూ ఉంటాయి, ఇందులో ఆంధ్రప్రదేశ్1 వంటి రాష్ట్రాలు ఈ గమనికలను ప్రతిబింబిస్తాయి. ఈ నివాసాలు భారతదేశ వ్యవసాయ ఆర్థిక వ్యవస్థ మరియు సాంస్కృతిక దృశ్యానికి పునాది ఏర్పరుస్తాయి, జీవనోపాధులు మరియు అభివృద్ధి మార్గాలను ప్రభావితం చేస్తాయి.
సంస్థాగత మరియు సామాజిక ప్రభావాలు
•

భూమి హక్కులు మరియు పాలన

జమీందారీ మరియు రయత్వారీ వ్యవస్థలు నివాస సాంద్రత మరియు సామాజిక వర్గీకరణను ఆకారపరుస్తాయి; ఆంధ్రప్రదేశ్లో, భూమి కలిగిన ఉన్నత వర్గాలు కేంద్రంగా గుంపుగా ఉంటాయి, కౌలు రైతులు పక్కన నివసిస్తారు. చారిత్రక భూమి యాజమాన్య నమూనాలు గ్రామ లేఅవుట్లు మరియు వనరుల ప్రాప్తిని ప్రభావితం చేస్తూనే ఉన్నాయి.

•

కులం మరియు పంచాయతీ రాజ్

కుల ఆధారిత స్థలికరణ ఉన్నత కులాలను కేంద్రంగా ఉంచుతుంది; 73వ సవరణ పంచాయతీ రాజ్ సంస్థలను, NIRDPR మద్దతుతో, గ్రామీణ మౌలిక సదుపాయాలను మెరుగుపరుస్తూ, స్థానిక పరిపాలన, వనరుల నిర్వహణ, సామాజిక ఐక్యతను సులభతరం చేస్తుంది.

భౌతిక మరియు ఆర్థిక కారకాలు
•

మౌలిక సదుపాయాలు మరియు పట్టణ ప్రభావం

ఆంధ్రప్రదేశ్లో రహదారులు మరియు నీటిపారుదల కాలువలు రేఖాకార నివాసాలను ప్రోత్సహిస్తాయి; జనగణన పట్టణాలు32 పట్టణీకరణను ప్రతిబింబిస్తాయి కానీ పరిపాలన మరియు ఆర్థిక లోటుపాట్లను ఎదుర్కొంటాయి. ఈ పట్టణ పరిసర ప్రాంతాలు గ్రామీణ-పట్టణ భేదాలను మసకబారుస్తూ, ప్రణాళిక మరియు సేవల అందకను సవాలు చేస్తాయి.

సవాళ్లు
•

మౌలిక సదుపాయాల లోటు మరియు డిజిటల్ విభజన

అనేక గ్రామాలు పారిశుద్ధ్యం మరియు త్రాగునీరు లేవు; కేవలం 28% గ్రామీణ మహిళలు ఇంటర్నెట్‌ను పొందగలుగుతున్నారు, ఇది సాధికారత మరియు సమాచార ప్రాప్తిని పరిమితం చేస్తుంది. ఈ డిజిటల్ విభజన విద్య మరియు ఆర్థిక అవకాశాలను అడ్డుకుంటుంది.

•

వ్యవసాయ సంక్షోభం మరియు వలస

విభజిత భూమి మరియు రాయలసీమలో కరువు వలసను కలిగిస్తాయి మరియు నివాస నమూనాలను మార్చుతాయి. తగినంత నీటిపారుదల లేకపోవడం మరియు చిన్నపాటి వ్యవసాయాలు స్థిరత్వాన్ని తగ్గిస్తాయి, గ్రామీణ జనాభాను పట్టణ కేంద్రాల వైపు నెట్టేస్తాయి.

నిర్ణయం
భారతదేశంలో స్థిరమైన గ్రామీణ నివాస అభివృద్ధికి సంస్థాగత, భౌతిక మరియు సామాజిక-ఆర్థిక కారకాలను పరిష్కరించడం కీలకం. పరిపాలనను బలోపేతం చేయడం, మౌలిక సదుపాయాలను మెరుగుపరచడం, సామాజిక విభేదాలను తగ్గించడం గ్రామీణ జీవనోపాధులను మరియు నివాస స్థిరత్వాన్ని మెరుగుపరుస్తాయి.

This model answer is indicative and the model can make mistakes; please verify key facts independently.

Hand-drawn diagram: Types of rural settlements. Types of rural settlements. Diagram (tree): Types of rural settlements; Rural settlements; Nucleated or clustered; Dispersed; Linear; Peri-urban
Diagram: Types of rural settlements

ఈ ప్రశ్నను ప్రాక్టీస్ చేయండి

  1. 1జవాబు పత్రం

    ఈ ప్రశ్నకు సరిపడా పేజీలు.

  2. 2చేతితో రాయండి

    సమయం పెట్టుకుని.

  3. 3మూల్యాంకనం పొందండి

    మీ మార్కులు, ఏమి సరిచేయాలో.

షేర్ చేయండిWhatsAppTelegramXLinkedIn

పరీక్షలో ఈ అధ్యాయం

సామాజిక భూగోళశాస్త్రం5 questions

Asked in 3 of 8 sittings since 2008

2008
–
2011
–
2012
–
2016
–
2017
–
2020
2
2023
2
2025
1

All 5 questions, sorted by sub-topic, with model answers and practice.

అధికారిక ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-1 మెయిన్స్ 2023 ప్రశ్నపత్రం నుంచి ప్రశ్న. సమాధానం Ghissu ఇంజిన్ రాసింది.

Ghissu

OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·
OUTWORK·
OUTTHINK·
MASTER THE SYSTEM·